Waarom leesbevordering breder moet kijken – leesplezier is voor ieder kind!
Bredere leesbevordering voor iedereen. In Nederland hebben we te maken met een opvallend verdeeld leeslandschap. Iedereen leest — of juist niet — op zijn eigen manier. Uit recent onderzoek (KVB Boekwerk / GfK) blijkt dat je de lezers (ook volwassen lezers) in grote lijnen kunt onderverdelen in vier categorieën:
1. Heavy lezers (~32%)
Dit zijn de mensen die vaak en graag lezen. Ze vinden vanzelf hun weg naar nieuwe boeken, zijn vaste bezoekers van de bibliotheek of boekhandel, en zij of hun begeleiders laten zich inspireren door literaire prijzen, podcasts, leesclubs en volwassen media.
Wat gebeurt er voor hen?
Zij worden volop bediend: de CPNB zet campagnes op, literaire jury’s zorgen voor kwaliteitsfiltering, kranten en media brengen recensies en interviews. Deze groep wordt gekoesterd — terecht, want ze zijn de trouwste lezers.
2. Moeilijke lezers (~17%)
Eén op de zes volwassenen heeft moeite met langere teksten, en bij kinderen neemt de leesvaardigheid na groep 6 vaak merkbaar af. Lezen kost inspanning en wordt zelden als ontspanning gezien.
Wat gebeurt er voor hen?
Er zijn veel initiatieven: het Makkelijk Lezen Plein in bibliotheken, taalcursussen, voorleesprojecten, extra begeleiding op school, Lezen = Groeien, Stichting Lezen & Schrijven… Deze groep krijgt – met recht – veel aandacht en steun.
3. Light lezers (~37%)
Deze groep leest soms, maar niet structureel. Het gaat vaak om boeken met een duidelijk doel: ontspanning, herkenning, ontspannende feelgood, of een boek dat “iedereen leest”.
Wat gebeurt er voor hen?
Hier wordt het lastiger. Populaire jeugdboeken, schoolbibliotheken en campagnes als Nederland Leest zijn er wel, maar veel mensen uit deze groep haken gaandeweg af.
4. Medium lezers (~31%)
Deze groep leest regelmatig, maar niet dagelijks. Ze hebben wel plezier in lezen, maar zijn selectief: het boek moet toegankelijk, boeiend én goed geschreven zijn. Ze kunnen afhaken als het aanbod niet klopt.
Wat gebeurt er voor hen aan leesbevordering?
Niet genoeg. Ze vallen tussen wal en schip: ze zijn geen probleemlezers, maar ook geen boekenverslinders. Daardoor krijgen ze relatief weinig gericht aanbod.
De vergeten meerderheid als het gaat om leesbevordering
Samen vormen de light en medium lezers maar liefst 68% van de lezende bevolking. Deze enorme middengroep is vaak onderbelicht in leesbevorderingsbeleid. Terwijl juist zij de sleutel zijn tot duurzame leesmotivatie.
Boeken die niet elitair zijn, maar wel goed geschreven. Boeken die verrassen, boeien en gewoon af zijn. Boeken die ruimte geven om mee te groeien — zonder drempels op te werpen.
Stichting Leesplezier: voor iedereen die wíl lezen
Daarom zet Stichting Leesplezier zich in voor álle lezers. Niet alleen voor de heavy lezers of de moeilijke lezers — maar ook juist voor die grote middengroep. Wij geloven dat plezier in lezen dé verbindende factor is. Want lezen is geen prestatietoets, maar een ervaring. En die ervaring verdient iedereen.
Onze missie is om leesbevordering toegankelijk, positief en inspirerend te maken — voor kinderen, jongeren én volwassenen. Voor sterke én zwakke lezers. Voor boekenliefhebbers én twijfelaars. Stichting Leesplezier biedt een brug tussen deze groepen: laagdrempelig, inspirerend en verbindend.
Hoe Stichting Leesplezier een brug vormt tussen de lezersgroepen
Stichting Leesplezier gelooft niet in een eenzijdige aanpak. Lezen is geen kwestie van óf kunnen, óf niet — het gaat om beleving, vertrouwen en herkenning. Daarom werken wij bewust over de lijnen van leesniveau, leeftijd en motivatie heen.
1. We verbinden techniek met plezier
Veel leesprojecten richten zich op het verbeteren van technische leesvaardigheid — en dat is belangrijk. Maar zonder plezier in lezen zakt de motivatie al snel weg. Onze projecten zetten juist in op de combinatie: goed leren lezen én er plezier aan beleven. Bijvoorbeeld door leesroutes te koppelen aan onderwerpen die kinderen écht aanspreken, zoals sport, natuur, familie, fantasie of koken.
2. We maken lezen sociaal en zichtbaar
Lezen hoeft geen solitaire activiteit te zijn. Met gezamenlijke leesmomenten, voorleesmiddagen, creatieve workshops of speelse challenges brengen we kinderen bij elkaar rond boeken. Zo ontstaan er gesprekken over verhalen, delen ze hun mening, en ervaren ze dat lezen óók een sociale belevenis kan zijn.
3. We geven herkenning en keuze
Niet elk kind wil zich verliezen in dikke fantasyboeken. Sommige kinderen zoeken herkenning, anderen juist avontuur of humor. Daarom helpen we scholen, ouders en bibliotheken bij het vinden van passend aanbod dat aansluit bij álle smaken. We laten zien dat er voor ieder kind een boek bestaat dat klikt — als je maar weet waar je moet zoeken.
4. We betrekken ouders en leerkrachten
Lezen gebeurt niet alleen op school. De steun van ouders en verzorgers is essentieel om leesgedrag te versterken. Daarom ontwikkelen we laagdrempelig materiaal dat thuis eenvoudig inzetbaar is — én helpen we leerkrachten met praktische tools en lesideeën waarmee ze elk kind op zijn of haar niveau kunnen bereiken.
5. We houden het leuk, laagdrempelig en haalbaar
Onze projecten vragen geen ingewikkelde implementatie, dure materialen of grote tijdsinvestering. We geloven dat kleine impulsen grote effecten kunnen hebben, zolang ze positief zijn en aansluiten bij het kind. Of het nu gaat om een vrolijk project rond seizoensboeken, een creatieve leeskaart of een verrassende voorleestip: elk stukje plezier telt.
Wil je meer weten? Lees ook ons gratis e-book met onze visie toegankelijk uitgelegd!
